การบ้าน *การวางผังโรงงาน*

การบ้าน การวางผังโรงงาน

posted on 12 Jul 2008 01:15 by opormju

โรงงานผลิตข้าวสาร

จังหวัดสมุทรปราการ

เนื่องจากข้าวเป็นอาหารหลักของคนไทย และประชากรไทยมากกว่าร้อยละ 80 บริโภคข้าวเพื่อยังชีพถึงประมาณคนละ 144 กิโลกรัมต่อปี ตลาดข้าวภายในประเทศจึงมีความสำคัญเป็นอย่างสูง พฤติกรรมในการบริโภคของคนไทยก็มีการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย จากเดิมข้าวซึ่งเป็นสินค้าที่ไม่มีความแตกต่าง ซึ่งมีขายทั่วไปในรูปแบบต่าง ๆ ตามความต้องการของผู้บริโภค ในส่วนของข้าวถุงแบ่งเป็นข้าว 2 กลุ่มใหญ่ คือ ข้าวหอมมะลิ และข้าวธรรมดา โดยทุกบริษัทผู้ผลิตจะต้องมีข้าวหอมมะลิบรรจุถุง เนื่องจากเป็นที่นิยมของคนไทย ส่วนข้าวขาวธรรมดายังแยกได้เป็นหลายชื่อตามแต่บริษัทผู้ผลิตจะตั้งขึ้น เช่น ข้าวเสาไห้ ข้าวรวงแก้ว ข้าว 5% ข้าวขาวตาแห้ง เป็นต้น ผลิตภัณฑ์ข้าวบรรจุถุงแบ่งเป็นขนาดบรรจุ 2, 5 และ 10 กิโลกรัม โดยขนาดที่นิยมมากที่สุดคือ ขนาดบรรจุ 5 กิโลกรัม ซึ่งมีส่วนครองตลาดข้าวบรรจุถุงทั้งหมดประมาณร้อยละ 95 ทั้งนี้ เนื่องจากมีความเหมาะสมกับขนาดของครอบครัวคนไทยในปัจจุบันซึ่งมีขนาดเล็กลง โดยเฉลี่ยครอบครัวละ 3-5 คน ซึ่งประมาณว่าจะบริโภคข้าวบรรจุถุงขนาด 5 กิโลกรัมหมดภายใน 1-2 สัปดาห์ ปัจจุบันตลาดข้าวบรรจุถุงทวีการแข่งขันมากขึ้น เนื่องจากการเติบโตของตลาดข้าวบรรจุถุงโดยเฉพาะในเขตกรุงเทพฯ ซึ่งพบว่าส่วนแบ่งตลาดของผลิตภัณฑ์ข้าวบรรจุถุงมีประมาณร้อยละ 43 นอกนั้นเป็นข้าวชนิดตวงอื่น ๆ จากการประมาณตัวเลขการบริโภคข้าวบรรจุถุงทั่วประเทศคิดเป็น 800,000 ตันต่อปี หรือมีสัดส่วนประมาณร้อยละ 10 ของการบริโภคข้าว ทำให้การแข่งขันในตลาดค้าข้าวบรรจุถุงซึ่งมีหลายบริษัทในตลาดได้มีการใช้กลยุทธ์การตลาด เพื่อเป็นสื่อในการสร้างชื่อเสียงและภาพพจน์ เนื่องจากข้าวเป็นสินค้าที่ยากแก่ผู้บริโภคในการแยกความแตกต่าง อย่างไรก็ตามผู้ผลิตหลายรายพยายามที่จะหาจุดแตกต่าง เช่น ความสะอาด หรือเพิ่มคุณภาพโดยการผสมสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น วิตามินลงไป ส่วนช่องทางการจำหน่ายข้าวถุงไปสู่ผู้บริโภคขั้นสุดท้ายทั้งในเขตกรุงเทพฯ และต่างจังหวัดนั้น สามารถหาซื้อได้จากร้านขายของชำ ซึ่งเป็นร้านค้าใกล้บ้านและร้านค้าสมัยใหม่ที่เรียกว่าห้างสรรพสินค้าหรือซุปเปอร์มาร์เก็ต เป็นต้น กลุ่มลูกค้าเป้าหมายของบริษัทก็คือ ผู้บริโภคทุกคนไม่แยกว่าอยู่ใน ระดับใด เพราะทางบริษัทมีข้าวถุงหลากหลายคุณภาพ และราคาที่เหมาะสมกับทุกระดับของผู้บริโภค เช่น ข้าวหอมมะลิทอง เป็นข้าวหอมมะลิเกรด 100% ชั้น 1 ดีที่สุดและราคา แพงที่สุด ข้าวภัตตาเป็นข้าวขาวธรรมดา เกรด 25%-35% คุณภาพต่ำและราคาถูกที่สุด ดังนั้น ผู้บริโภค สามารถเลือกได้เอง ว่าข้าวถุงชนิดใดเหมาะสมที่สุด

โดยสรุปแล้วตลาดข้าวถุงมีแนวโน้มที่แจ่มใสและมีโอกาสขยายตัวเพิ่มขึ้น เนื่องจากพฤติกรรม การบริโภคของประชาชนเปลี่ยนแปลงไปประกอบกับขนาดของ ครอบครัวที่มีขนาดเล็กลงรวมทั้งการแข่งขันของผู้ผลิตแต่ละรายจะมีผลในการกระตุ้นตลาดให้มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว

เหตุผลที่เลือกตั้งที่จังหวัดนี้คือ การจราจรภายในสะดวกหมดกังวลกับปัญหาน้ำท่วมเพราะถนนโครงการยกระดับสูงพิเศษ และท่อระบายน้ำขนาดใหญ่ สูงสุดถึง 1.20 เมตร พร้อมประกอบการระบบสาธารณูปโภคครบครันทั้งระบบไฟฟ้า น้ำประปา และโทรศัพท ปลอดภัยสูงสุดด้วยหน่วยรักษาความปลอดภัยตลอด 24 ชั่วโมง รื่นรมย์สวนสาธารณะ และลานกีฬาเอนกประสงค์ เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจได้ทั้งเจ้าของกิจการ และพนักงาน มีอาคารพาณิชย์สำหรับร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ และร้านค้าต่างๆและยังมีอพาร์ทเมนท์สำหรับพนักงาน การขออนุญาตก่อสร้างถูกต้อง สามารถขอใบอนุญาตโรงงานได้ทุกประเภท เนื่องจากพื้นที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่สีม่วง

โดยการที่ก่อตั้งโรงงานผลิตข้าวสารมีวัตถุประสงค์เพื่อขายตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ

ต้นทุนการผลิต : บริษัท มีโรงสีข้าวขนาดใหญ่ โดยมีขนาดกำลังผลิตวันละ 1,000 ตันข้าวเปลือก มีขบวนการผลิตที่ครบวงจร โดยนับตั้งแต่นำข้าวเปลือกมาสีเป็นข้าวสาร ปลายข้าว รำสด และแกลบ โดยรำสดจะส่งไปโรงสกัดเพื่อผลิตน้ำมันรำดิบและกากรำสกัด ส่วนแกลบจะถูกส่งไปเตาเผาแกลบเพื่อผลิตไฟฟ้า ไอน้ำ และขี้เถ้าแกลบ ซึ่งจะนำส่งไปขายยังต่างประเทศ จะเห็นได้ว่าทางบริษัทฯ มีความสามารถที่จะแปรสภาพวัตถุดิบให้เป็นสินค้าสำเร็จรูปเพื่อขายได้ทุกส่วน ซึ่งก็เป็นเพราะบริษัทมีขบวนการผลิตที่ครบวงจร ไม่เหมือนโรงสีข้าวทั่ว ๆ ไป ที่จะทำเฉพาะในส่วนการสีข้าวเปลือกเป็นข้าวสารเท่านั้น ดังนั้น ต้นทุนผลิตต่อรายได้รวมของบริษัทจึงต่ำกว่าโรงสีข้าวอื่น ๆ จึงถือได้ว่าเป็นข้อได้เปรียบของบริษัทต่อคู่แข่งรายอื่น ๆ ของบริษัท การตลาด ณ ปัจจุบัน คนไทยมีความนิยมที่จะซื้อข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกมากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากมีความสะอาดกว่าข้าวสารบรรจุกระสอบ “ข้าวมาบุญครอง” เป็นข้าวถุงรายแรกที่บุกเบิกตลาดข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกมาตั้งแต่ปี 2527 ดังนั้น ชื่อเสียงและยี่ห้อของบริษัท จึงเป็นที่ติดปากและเข้าถึงใจผู้บริโภค ประกอบกับที่บริษัทเน้นเรื่องของคุณภาพและความสะอาดในทุกขั้นตอนของการผลิต โดย ณ ปัจจุบัน ทางบริษัทฯ ได้รับการรับรองจาก ISO 9001:2000 (ระบบคุณภาพ) GMP (หลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิต) และ HACCP (ระบบประกันคุณภาพด้านความปลอดภัยของอาหาร) ซึ่งเป็นหลักประกันแก่ผู้บริโภคว่าข้าวสารบรรจุถุงของบริษัท มีมาตรฐานคุณภาพและความสะอาดถูกอนามัยในขบวนการผลิต ดังนั้นผู้บริโภคจึงเชื่อถือในสินค้าของบริษัท ทำให้ข้าวมาบุญครองมียอดขายที่ดีตลอดมา การจำหน่ายและช่องทางการจำหน่าย สัดส่วนการจำหน่ายในประเทศต่อการส่งออกไปจำหน่ายต่างประเทศ การจำหน่ายในประเทศในปี 2548/49 คิดเป็น
82 % ของการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ข้าวสารทั้งหมด ส่วนการจำหน่ายไปต่างประเทศคิดเป็น 18 % ผลิตภัณฑ์ข้าวสาร การจำหน่ายภายในประเทศ ข้าวสารบรรจุถุงพลาสติกหรือข้าวถุงภายใต้เครื่องหมายการค้า “ข้าวมาบุญครอง” ได้ทำการจำหน่ายมากในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล ประมาณ 81% ของการจำหน่ายข้าวสารในประเทศทั้งหมด บริษัทฯ ได้แบ่งตัวแทนการจำหน่ายเป็น 3 ประเภทคือ

ร้านค้าขายส่ง
บริษัทฯ ได้จำหน่ายให้กับร้านค้าขายส่งประมาณร้อยละ 72 ของยอดจำหน่าย ซึ่งแต่ละร้านค้าส่งจะมีลูกค้าหรือร้านค้าปลีกอีกประมาณ 50-100 ราย ร้านค้าส่งส่วนใหญ่จะเป็นร้านค้าที่มีความสัมพันธ์ทางด้านการค้ากับบริษัทฯ เป็นเวลายาวนาน แผนการในอนาคต บริษัทฯ จะพยายามเพิ่มร้านค้าส่งให้มากยิ่งขึ้น เนื่องจากแต่ละร้านค้าปลีกของตนเองเป็นการกระจายข้าวถุงของบริษัทฯ ไปยังผู้บริโภคได้อย่างทั่วถึงทุกพื้นที่
ห้างสรรพสินค้า
ปัจจุบันมีห้างสรรพสินค้าและสหกรณ์ต่าง ๆ ที่จำหน่ายข้าวถุงของบริษัทฯ คิดเป็นร้อยละ 26 ของยอดจำหน่ายทั้งหมด โดยปัจจุบันพฤติกรรมของผู้บริโภคเปลี่ยนเป็นใช้บริการห้างสรรพสินค้าและสหกรณ์มากยิ่งขึ้น บริษัทฯ มีแผนการขยายตลาดไปยังห้างสรรพสินค้าตามเมืองใหญ่ทั่วประเทศ
ร้านค้าปลีกทั่วไป
บริษัทฯ ได้จำหน่ายโดยตรงให้กับร้านค้าปลีกทั่วไป ยอดการจำหน่ายมีประมาณร้อยละ 2 ของยอดการจำหน่ายทั้งหมดของบริษัทฯ

กลยุทธ์ทางการตลาด :

1. กลยุทธ์ด้านผลิตภัณฑ์
“ข้าวมาบุญครอง” เป็นสินค้าที่มีคุณภาพสูง สะอาด ถูกหลักอนามัย และมีคุณค่าให้แก่ผู้บริโภค ทำให้ผู้บริโภคเกิดความเชื่อมั่นต่อสินค้าของบริษัทว่าเป็นสินค้าที่ตรงตามชนิดที่ระบุไว้ในฉลากสินค้าทั้งปริมาณ ชนิดและเกรดข้าวสาร บริษัทยังติดตามความต้องการของผู้บริโภคอย่างใกล้ชิด เพื่อปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้มีชนิด คุณภาพ และขนาด ให้ตรงตามรสนิยม และความต้องการของลูกค้าตลอดเวลา

2. กลยุทธ์ด้านราคา
การตั้งราคาสินค้าของบริษัททำให้ผู้บริโภครู้สึกคุ้มค่า และสร้างความพอใจให้แก่ผู้บริโภค เมื่อเปรียบเทียบกับราคาของคู่แข่งในระดับเดียวกัน และราคาสินค้าของบริษัทยังถือเป็นมาตรฐานราคาตลาด เนื่องจากส่วนแบ่งการตลาดของบริษัทที่มีอยู่

3. กลยุทธ์การจัดจำหน่าย
บริษัทมีการเพิ่มพื้นที่ในร้านค้าต่างๆ ทั้งในซุปเปอร์มาร์เก็ต ห้างสรรพสินค้า ห้างโมเดิร์นเทรด ร้านสะดวกซื้อ
และ เพิ่มร้านค้าส่งและปลีกในตลาดทั่วไป เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ของบริษัทมีวางจำหน่าย
มากกว่าผลิตภัณฑ์ของบริษัทอื่น และเลือกพื้นที่การวางสินค้า
ที่เป็นจุดเด่นแก่ผู้บริโภค

4. กลยุทธ์การจัดกิจกรรมการตลาดและประชาสัมพันธ์
การให้ส่วนลด และการสมนาคุณ บริษัทมีนโยบายจัดกิจกรรม
การตลาดเพื่อส่งเสริมการขายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างความ
สัมพันธ์ที่ดีให้แก่พันธมิตรธุรกิจ และ ผู้บริโภค

5. การให้ความช่วยเหลือแก่สังคม
บริษัทมีการคืนกำไรให้แก่สังคม ทั้งในด้านการให้ความรู้ทาง
ด้านกิจการของบริษัท การจัดกิจกรรมชุมชนในวาระสำคัญต่างๆ
การให้ทุนการศึกษา ฯลฯ

ขั้นตอนการผลิต :

กระบวนการผลิตข้าวสาร เกิดจากการสีข้าวเปลือกให้เป็นข้าวสารขาว
กระบวนการสกัดรำดิบ เพื่อให้ได้น้ำมันรำดิบและกากรำสกัด ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์พลอยได้

การผลิตข้าวสาร
ถือเป็นกระบวนการหลักในการผลิต ซึ่งบริษัทฯได้ให้ความสำคัญมาก จึงจำเป็นต้องใช้เครื่องจักรที่มีประสิทธิภาพ และมีการตรวจสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์ทุกขั้นตอนอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ขั้นตอนการรับซื้อวัตถุดิบ คือข้าวเปลือก ผ่านขั้นตอนการผลิตต่างๆ จนกระทั่งการบรรจุหีบห่อ
ตามกระบวนการสีข้าวเปลือกจะได้ผลิตภัณฑ์ข้าวสารประมาณ 48% ปลายข้าว 17% รำดิบ 10% และแกลบ 25%

ขั้นตอนการผลิตข้าวสาร สรุปได้ ดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 ทำความสะอาดและแยกสิ่งเจือปนออกจากข้าวเปลือก
ภายหลังจากที่มีการคัดประเภทของข้าวเปลือก และได้มีการตรวจสอบคุณสมบัติต่างๆ จะนำข้าวเปลือกมาทำความสะอาด โดยการแยกสิ่งเจือปนต่างๆออก โดยใช้เครื่องจักร 2 ประเภท คือ
1. GRAIN SEPARATOR จะทำการแยกฝุ่น ฟาง กรวด ทราย และสิ่งเจือปนอื่นๆ
2. DESTONER จะทำการแยกเม็ดหิน ซึ่งมีขนาดใกล้เคียงกับข้าวเปลือก

ขั้นตอนที่ 2 การกะเทาะเปลือก
เพื่อที่จะแยกเอาแกลบออกจากตัวเมล็ดข้าว และเรียกข้าวในขั้นตอนนี้ว่า “ข้าวกล้อง” ในขั้นตอนนี้จะใช้
เครื่องจักร 2 ประเภท คือ
1. RUBBER ROOL HULLER กะเทาะให้แกลบหลุดออกจากตัวเมล็ดข้าว
2. HUSK SEPARATOR จะทำการแยกแกลบและข้าวกล้องออกจากกันเป็นสัดส่วน หลังจากนั้นแกลบจะถูกส่งไปเป็นเชื้อเพลิง สำหรับข้าวกล้องจะแยกไปสู่การแปรรูปในขั้นตอนต่อไป

ขั้นตอนที่ 3 การแยกข้าวเปลือกที่ยังตกค้างอยู่ในข้าวกล้อง
จากการผ่านขั้นตอนที่ 2 นั้น อาจจะมีข้าวเปลือกอยู่ในข้าวกล้องอีก จึงต้องทำการแยกข้าวเปลือกออกจากข้าวกล้องอีกครั้ง ทั้งนี้เพื่อจะได้ข้าวกล้องที่ปราศจากการปะปนของข้าวเปลือกโดยจะทำการผ่านเครื่องจักร PADDY SEPARATOR ถึง 2 ครั้ง

ขั้นตอนที่ 4 การขัดรำออกจากข้าวกล้อง
โดยทำการผ่านเครื่องจักร 2 ประเภท คือ
1. VERTICAL WHITENER จะทำการขัดผิวที่เคลือบออกจากข้าวกล้อง เรียกว่า “รำดิบ”
โดยจะทำถึง 3 ครั้งด้วยกัน เพื่อที่จะได้เมล็ดข้าวสารที่ปราศจากรำเคลือบ
2. HORIZONTAL POLISHER จะทำการขัดเมล็ดข้าวสารให้เรียบเป็นเงาสะอาดปราศจาก รำ และสิ่งต่างๆที่เกาะเมล็ดข้าวสาร ส่วนรำดิบนั้นจะถูกลำเลียงเป็นวัตถุดิบในการผลิตน้ำมันรำและกากรำสกัดต่อไป

ขั้นตอนที่ 5 การคัดขนาดข้าวสาร
ภายหลังจากการที่ทำการขัดผิวให้เรียบเป็นเงาสะอาดแล้ว ก็จะทำการคัดเมล็ดข้าวสารที่มีความยาวแตกต่างกันไป เช่นเต็มเมล็ด 6/8 ,5/8 และ4/8 เป็นต้น และบรรจุไว้ในไซโล เพื่อทำการบรรจุในขั้นตอนต่อไป
ขั้นตอนการสีข้าวนั้น จะสิ้นสุดเมื่อทำการขัดเมล็ดข้าวสารให้สะอาดและจะได้ผลิตภัณฑ์คือข้าวสารและปลายข้าว ปลายข้าวนั้นจะมีความยาวประมาณเท่ากับหรือน้อยกว่า 6/8 ของความยาวเมล็ดเต็ม